NIŻANKOWKI Czesław (1912-1984) [11-9-5]

NIŻANKOWKI Czesław [11-9-5], urodzony 14.07.1912 r. w Krakowie. Po ukończeniu szkoły średniej wyjechał na studia do Lwowa, gdzie na Uniwersytecie Jana Kazimierza zdobył dyplom z weterynarii (1937) i medycyny (1943). Już jako student zaczął pracę w Zakładzie Anatomii Porównawczej Akademii Medycyny Weterynaryjnej. Po zakończeniu działań wojennych w 1945 r. przybył do Wrocławia i na zaproszenie Rady Wydziału Weterynaryjnego Uniwersytetu i Politechniki objął stanowisko adiunkta w Katedrze Anatomii Porównawczej. W 1947 r. został przeniesiony do Zakładu Anatomii Prawidłowej Wydziału Lekarskiego Uniwersytetu i Politechniki we Wrocławiu. Stopień naukowy doktora medycyny weterynaryjnej uzyskał w 1946 r., a w 1961 r. habilitował się z zakresu anatomii prawidłowej człowieka na Wydziale Lekarskim Akademii Medycznej. W 1969 r. Rada Państwa mianowała Go profesorem nadzwyczajnym, a w 1976 r. – profesorem zwyczajnym. W 1966 r. został kierownikiem Katedry Anatomii Prawidłowej, a w 1969 r. objął stanowisko dyrektora Instytutu Biostruktury Akademii Medycznej we Wrocławiu. Z Akademią Wychowania Fizycznego związany był od 1946 r., kiedy to poprowadził pierwsze wykłady z anatomii i biomechaniki w organizowanym wówczas Studium Wychowania Fizycznego. Dzięki entuzjazmowi i niezwykłej energii Profesora już w 1950 r. zajęcia z anatomii i biomechaniki odbywały się we własnych pomieszczeniach zorganizowanego i urządzonego przez Niego Zakładu Anatomii Funkcjonalnej. Wyposażenie jednostki w pomoce dydaktyczne pochodziło głównie ze zbiorów muzealnych Akademii Medycznej. Znaczną pomocą dla Zakładu były podarowane przez Profesora, własnoręcznie przez Niego wykonane, preparaty korozyjne serca i płuc. W latach 1958–1965 prof. Niżankowski pełnił funkcję dziekana, a w latach 1965–1970 rektora Wyższej Szkoły Wychowania Fizycznego i brał czynny udział w reorganizacji uczelni. Po przejściu na emeryturę w 1982 r. nadal prowadził wykłady i egzaminy z anatomii oraz sprawował opiekę naukową nad swoimi studentami. Za Jego kadencji WSWF uzyskała prawo nadawania stopnia doktora. Głównym przedmiotem badań Profesora była morfologia i morfogeneza człowieka, zagadnienia budowy, kształtu i funkcji mięśni oraz wzajemnych zależności między nimi a budową ciała. Dorobek naukowy prof. Niżankowskiego obejmuje 84 publikacje w czasopismach krajowych i zagranicznych. Profesor utrzymywał rozległe kontakty naukowe i osobiste, dał się poznać jako znakomity wykładowca – treść i piękna forma wykładów przysparzały Mu wielu słuchaczy. Cieszył się prawdziwym szacunkiem i sympatią zarówno współpracowników, studentów, jak i tych, którzy mieli sposobność go poznać. Był człowiekiem dobrym, prawym, serdecznym, życzliwym, lubianym, a jednocześnie skromnym. Aktywnie działał w wielu towarzystwach naukowych w kraju (Wrocławskim Towarzystwie Naukowym, Polskim Towarzystwie Anatomicznym, Polskim Towarzystwie Antropologicznym, Polskim Towarzystwie Historii Medycyny, Polskim Towarzystwie Lekarskim, Polskim Towarzystwie Przyrodników im. Kopernika), a także stowarzyszeniach zagranicznych (Der Gesellschaft für Anatomie der DDR, Anatomische Gesellschaft, European Anthropological Association). W uznaniu zasług na polu naukowym, dydaktycznym i społecznym przyznano prof. Niżankowskiemu wysokie odznaczenia państwowe, resortowe i regionalne (m.in.: Krzyż Kawalerski i Oficerski Orderu Odrodzenia Polski, Medal Komisji Edukacji Narodowej, Medal „Zasłużony Nauczyciel Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej”, Złoty Krzyż Zasługi) oraz Nagrodę Naukową Miasta Wrocławia. Ostatnim dowodem uznania był tytuł doktora honoris causa, przyznany Mu przez Senat Akademii Medycznej we Wrocławiu w 1983 r. Prof. Niżankowski zmarł nagle 29.06.1984 r. (Źródło: Antoni Janusz – tekst z książki „Pięćdziesiąt lat Akademii Wychowania Fizycznego we Wrocławiu”, 1996 r.)