{"id":579,"date":"2018-03-28T06:23:18","date_gmt":"2018-03-28T04:23:18","guid":{"rendered":"https:\/\/cmentarz.wroclaw.pl\/?p=579"},"modified":"2018-03-28T06:23:18","modified_gmt":"2018-03-28T04:23:18","slug":"strojny-wladyslaw-1923-2012-18-16-16","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/cmentarz.wroclaw.pl\/?p=579","title":{"rendered":"STROJNY W\u0142adys\u0142aw (1923-2012) [18-16-16]"},"content":{"rendered":"

\"\"STROJNY W\u0142adys\u0142aw<\/strong> [18-16-16], urodzony 17.04.1923 r. w Miko\u0142ajowicach, w pow. tarnowskim. Syn Tomasza (z zawodu kolejarza) i J\u00f3zefy z d. Soboni\u00f3w. Entomolog, przyrodnik, profesor doktor habilitowany Akademii Rolniczej we Wroc\u0142awiu, artysta fotografik. W latach 1929\u20131933 uczy\u0142 si\u0119 w Publicznej Szkole Powszechnej w Miko\u0142ajowicach, a nast\u0119pnie w siedmioklasowej Publicznej Szkole Powszechnej w Wojniczu, kt\u00f3r\u0105 uko\u0144czy\u0142 w 1936 r. Nauk\u0119 kontynuowa\u0142 w III Pa\u0144stwowym Liceum i\u00a0Gimnazjum im. Adama Mickiewicza w Tarnowie (w 1939 r. uzyska\u0142 promocj\u0119 do IV klasy). W czasie okupacji (1939\u20131945) pracowa\u0142 pocz\u0105tkowo w gospodarstwie rodzic\u00f3w, p\u00f3\u017aniej przy regulacji Dunajca. W latach 1941\u20131942 ucz\u0119szcza\u0142 do Szko\u0142y Rolniczej w Wojniczu, a w latach 1943\u20131944 pracowa\u0142 jako \u015blusarz, tokarz i spawacz (tzw. Baudienst<\/em>) na robotach przymusowych w warsztatach kolejowych w Tarnowie. By\u0142 cz\u0142onkiem Armii Krajowej i do ko\u0144ca \u017cycia pozosta\u0142 wierny swoim przekonaniom politycznym. W tych niezwykle trudnych czasach nie zaniedbywa\u0142 edukacji przerabiaj\u0105c na tajnych kompletach kurs IV klasy szko\u0142y \u015bredniej. W lutym 1946 r. uzyska\u0142 \u015bwiadectwo dojrza\u0142o\u015bci w pa\u0144stwowej szkole w Mo\u015bcicach, a zaraz potem podj\u0105\u0142 studia na Wydziale Rolniczo-Le\u015bnym (Sekcja Le\u015bna) Uniwersytetu Jagiello\u0144skiego. Fascynacja W\u0142adys\u0142awa naukami przyrodniczymi zrodzi\u0142a si\u0119 na drugim roku studi\u00f3w pod wp\u0142ywem wyk\u0142ad\u00f3w prof. Stanis\u0142awa Kapu\u015bci\u0144skiego. Na\u00a0p\u00f3\u017aniejsze kszta\u0142towanie sylwetki W. Strojnego oraz jego zainteresowanie entomologi\u0105 i ochron\u0105 przyrody niew\u0105tpliwy wp\u0142yw mieli jeszcze inni profesorowie, a w\u015br\u00f3d nich tak znani biolodzy, jak W\u0142adys\u0142aw Szafer, Dezydery Szymkiewicz czy Jan Noskiewicz. Chc\u0105c wzbogaci\u0107 swoj\u0105 wiedz\u0119 praktyczn\u0105 z zakresu entomologii le\u015bnej oraz ochrony lasu, W\u0142adys\u0142aw Strojny pracowa\u0142 w trakcie studi\u00f3w jako robotnik w Instytucie Badawczym Le\u015bnictwa w Przegorza\u0142ach pod Krakowem. W lipcu 1950 r. uzyska\u0142 tytu\u0142 in\u017cyniera le\u015bnika, magistra nauk agrotechnicznych na podstawie pracy: \u201eRzemlik topolowiec (Saperda carcharias L.<\/em>) szkodnik top\u00f3l i wierzb drzewiastych\u201d. W dwa miesi\u0105ce po uko\u0144czeniu studi\u00f3w rozpocz\u0105\u0142 prac\u0119 w Zak\u0142adzie Zoologii Rolniczej i Entomologii Stosowanej Uniwersytetu i Politechniki Wroc\u0142awskiej, na stanowisku starszego asystenta. W zwi\u0105zku z\u00a0utworzeniem w 1951 r. Wy\u017cszej Szko\u0142y Rolniczej (obecnie Uniwersytet Przyrodniczy we Wroc\u0142awiu) przeni\u00f3s\u0142 si\u0119 do nowo powstaj\u0105cego Zak\u0142adu Zoologii na Wydziale Zootechnicznym (obecnie Wydzia\u0142 Biologii i Hodowli Zwierz\u0105t), gdzie pracowa\u0142 do ko\u0144ca \u017cycia, kolejno na etatach starszego asystenta, adiunkta, docenta i profesora. Ogrom prac administracyjnych zwi\u0105zanych z organizacj\u0105 Zak\u0142adu, kt\u00f3ry nale\u017ca\u0142o tworzy\u0107 od podstaw, a tak\u017ce nawa\u0142 zaj\u0119\u0107 dydaktycznych nie przeszkodzi\u0142y m\u0142odemu uczonemu w kontynuowaniu bada\u0144 nad biologi\u0105 owad\u00f3w le\u015bnych, zapocz\u0105tkowanych w trakcie przygotowywania pracy magisterskiej. Za opublikowan\u0105 w 1952 r. w \u201ePolskim Pi\u015bmie Entomologicznym\u201d prac\u0119 pt. \u201eSzkodniki drewna drzew szybko przyrastaj\u0105cych. Cz\u0119\u015b\u0107 I. Rzemlik topolowiec i rzemlik osikowiec (Saperda carcharias L. i Saperda populnea L., Coleoptera, Cerambycidae<\/em>)\u201d uzyska\u0142 28 czerwca 1952 r. stopie\u0144 doktora nauk le\u015bnych na Wydziale Le\u015bnym Wy\u017cszej Szko\u0142y Rolniczej w Poznaniu. Promotorem pracy by\u0142 Aleksander Kozikowski. Kolejnych siedem artyku\u0142\u00f3w o szkodnikach drzew szybko przyrastaj\u0105cych, opublikowanych w latach 1954\u20131962 w \u201ePolskim Pi\u015bmie Entomologicznym\u201d da\u0142o podstaw\u0119 do nadania W\u0142adys\u0142awowi Strojnemu 29 maja 1962 r., przez Rad\u0119 Wydzia\u0142u Hodowli Zwierz\u0105t Wy\u017cszej Szko\u0142y Rolniczej w Poznaniu, stopnia naukowego doktora habilitowanego. W owym czasie W. Strojny by\u0142 jednym z inicjator\u00f3w opracowania zagadnie\u0144 dotycz\u0105cych szkodnik\u00f3w le\u015bnych, a Jego prace mia\u0142y wymiar zar\u00f3wno teoretyczny, jak i praktyczny. Niedob\u00f3r surowca drzewnego stanowi\u0142 problem w wielu krajach, st\u0105d prace te budzi\u0142y zainteresowanie uczonych i praktyk\u00f3w, m.in. z by\u0142ej Czechos\u0142owacji, ZSRR, NRD, W\u0119gier czy Hiszpanii. Pro\u015bby o nadbitki publikacji sp\u0142ywa\u0142y jeszcze wiele lat po \u015bmierci W. Strojnego. W roku 1964 dr hab. W\u0142adys\u0142aw Strojny zosta\u0142 kierownikiem Zak\u0142adu Gospodarki \u0141owieckiej i\u00a0rozpocz\u0105\u0142 wyk\u0142ady z hodowli zwierz\u0105t \u0142ownych na \u00f3wczesnym Wydziale Zootechnicznym. W 1967 r. powierzono Mu prowadzenie wyk\u0142ad\u00f3w z ochrony przyrody, pocz\u0105tkowo na Wydziale Rolniczym, a\u00a0p\u00f3\u017aniej tak\u017ce na Wydziale Zootechnicznym. W latach 1969\u20131973 pe\u0142ni\u0142 funkcj\u0119 prodziekana na\u00a0Wydziale Zootechnicznym. Po reorganizacji jednostek naukowo-dydaktycznych, w latach 1973\u20131982 piastowa\u0142 stanowisko dyrektora Instytutu Biologicznych Podstaw Produkcji Zwierz\u0119cej. Za\u00a0ca\u0142okszta\u0142t osi\u0105gni\u0119\u0107 naukowych i dydaktycznych w pa\u017adzierniku 1973 r. uzyska\u0142 tytu\u0142 profesora nadzwyczajnego. W tym okresie, a tak\u017ce w latach p\u00f3\u017aniejszych, zainteresowania naukowe prof. Strojnego koncentrowa\u0142y si\u0119 wok\u00f3\u0142 biologii, ekologii, morfologii i faunistyki owad\u00f3w, g\u0142\u00f3wnie chrz\u0105szczy z rodziny k\u00f3zkowatych (Cerambycidae<\/em>) \u017ceruj\u0105cych w drewnie. Zajmowa\u0142 si\u0119 r\u00f3wnie\u017c biologi\u0105 kilku gatunk\u00f3w paso\u017cytniczych b\u0142onk\u00f3wek (Hymenoptera<\/em>) i much\u00f3wek (Diptera<\/em>). Cykl prac po\u015bwi\u0119ci\u0142 biologii i ekologii pszczo\u0142y obrostki mur\u00f3wki (Chalicodoma muraria<\/em>) wyst\u0119puj\u0105cej na\u00a0jedynym w Polsce stanowisku, w rezerwacie przyrody Ska\u0142ki Stoleckie niedaleko Z\u0105bkowic \u015al\u0105skich. W ci\u0105gu 30 lat ponad 120 razy odwiedza\u0142 rezerwat, co pozwoli\u0142o Mu na prze\u015bledzenie populacji tego gatunku od pe\u0142nego rozkwitu do \u2013 spowodowanego dzia\u0142alno\u015bci\u0105 cz\u0142owieka \u2013 wymarcia. Obserwacje te stanowi\u0105 doskona\u0142y przyk\u0142ad precyzji i systematyczno\u015bci Profesora. Dwie prace, w tym ostatnia opublikowana w 1992 r., po\u015bwi\u0119cone zosta\u0142y w\u0119druj\u0105cym larwom much\u00f3wek z\u00a0rodziny Sciaridae<\/em>, potocznie zwanych \u201epleniem\u201d. W. Strojny nie zaniedbywa\u0142 r\u00f3wnie\u017c tematyki zwi\u0105zanej z ochron\u0105 przyrody, publikuj\u0105c zar\u00f3wno prace stricte<\/em> naukowe, opracowania popularnonaukowe, jak i ksi\u0105\u017cki. Do klasyki nale\u017c\u0105 takie pozycje jak: \u201eW \u015bwiecie owad\u00f3w\u201d (1957), \u201ePieniny\u201d (1969, 1987), \u201eNasze zwierz\u0119ta chronione\u201d (1970), \u201eRo\u015bliny chronione w Polsce\u201d (1972), \u201eZwierz\u0119ta w moim obiektywie\u201d (1979), \u201eNasze drzewa\u201d (1981), \u201eNasze zwierz\u0119ta\u201d (1981, 1986) czy\u00a0\u201eRo\u015bliny w moim obiektywie\u201d (1990). Prace o charakterze ochroniarskim nios\u0142y wyra\u017ane przes\u0142anie: \u2026na nic zdadz\u0105 si\u0119 najlepsze ustawy dotycz\u0105ce ochrony ro\u015blin i zwierz\u0105t, je\u017celi przeci\u0119tny obywatel nie b\u0119dzie rozumia\u0142 idei ochrony przyrody \u2026<\/em>. Profesor Strojny bardzo du\u017co czasu po\u015bwi\u0119ca\u0142 na propagowanie idei ochrony przyrody, m.in. odpowiadaj\u0105c na listy czytelnik\u00f3w, prowadz\u0105c konsultacje z instytucjami zajmuj\u0105cymi si\u0119 tym problemem, czy pracuj\u0105c spo\u0142ecznie w Lidze Ochrony Przyrody. B\u0119d\u0105c mi\u0142o\u015bnikiem sztuki, opr\u00f3cz ksi\u0105\u017cek przyrodniczych publikowa\u0142 albumy dokumentuj\u0105ce architektur\u0119 polskich miast \u2013 K\u0142odzka (1967) i W\u0142oc\u0142awka (1970). W ostatnich latach \u017cycia pracowa\u0142 nad tematem \u201eZnaczenie niekt\u00f3rych gatunk\u00f3w owad\u00f3w w przyrodzie i gospodarce\u201d, b\u0119d\u0105cym cz\u0119\u015bci\u0105 problemu: \u201eBadania nad biologi\u0105 i ekologi\u0105 zwierz\u0105t gospodarczo wa\u017cnych\u201d. Jeszcze z czas\u00f3w pisania pracy magisterskiej datuje si\u0119 fascynacja profesora Strojnego fotografik\u0105. W\u00a0p\u00f3\u017aniejszych latach uprawianie fotografii wi\u0105za\u0142o si\u0119 z ilustrowaniem prowadzonych przez Niego bada\u0144 i sta\u0142o si\u0119 drug\u0105 po nauce, prawdziw\u0105 pasj\u0105 Profesora. Z czasem W\u0142adys\u0142aw Strojny zgromadzi\u0142 ogromn\u0105 liczb\u0119 zdj\u0119\u0107 (ok. 100 tys. czarno-bia\u0142ych i kolorowych negatyw\u00f3w), kt\u00f3re wykonywa\u0142 nie\u00a0tylko w kraju, ale tak\u017ce w trakcie licznych podr\u00f3\u017cy po Europie, Azji i Afryce. Specjalizuj\u0105c si\u0119\u00a0w\u00a0fotografii przyrodniczej by\u0142 cz\u0142onkiem Zwi\u0105zku Polskich Artyst\u00f3w Fotografik\u00f3w (od 1954 r.) oraz\u00a0Mi\u0119dzynarodowej Federacji Sztuki Fotograficznej w Bernie w Szwajcarii (od 1960 r.). Wystawia\u0142 zdj\u0119cia przyrodnicze w wielu krajach \u015bwiata, zdobywaj\u0105c nagrody, dyplomy i uznanie. Fotografie W.\u00a0Strojnego by\u0142y wykorzystywane do \u0107wicze\u0144 i wyk\u0142ad\u00f3w, do ilustrowania Jego w\u0142asnych prac naukowych, popularnonaukowych i ksi\u0105\u017cek, a tak\u017ce prac innych autor\u00f3w. Dorobek Profesora to 67 oryginalnych prac naukowych i artyku\u0142\u00f3w, 137 prac popularnonaukowych oraz 25 ksi\u0105\u017cek. Ponadto pozostawi\u0142 makiety zdj\u0119ciowe i materia\u0142y tekstowe do ok. 20 ksi\u0105\u017cek, monografii i album\u00f3w, na kt\u00f3re nie uda\u0142o si\u0119 znale\u017a\u0107 wydawc\u00f3w. Wykszta\u0142ci\u0142 trzech doktor\u00f3w i 30 magistr\u00f3w. W czasie, gdy pe\u0142ni\u0142 funkcj\u0119 dyrektora Instytutu, dw\u00f3ch doktor\u00f3w pomy\u015blnie przeprowadzi\u0142o przewody habilitacyjne. Wielokrotnie by\u0142 powo\u0142ywany na recenzenta prac doktorskich i habilitacyjnych. Profesor W\u0142adys\u0142aw Strojny nale\u017ca\u0142 do Polskiego Towarzystwa Zoologicznego, Polskiego Towarzystwa Entomologicznego, Towarzystwa Przyrodnik\u00f3w im. Miko\u0142aja Kopernika, Ligi Ochrony Przyrody, Zwi\u0105zku Polskich Artyst\u00f3w Fotografik\u00f3w, Stowarzyszenia Autor\u00f3w ZAiKS i Mi\u0119dzynarodowej Federacji Sztuki Fotograficznej. Za\u00a0dzia\u0142alno\u015b\u0107 naukow\u0105, dydaktyczn\u0105, wychowawcz\u0105 i spo\u0142eczn\u0105 zosta\u0142 uhonorowany Medalem 10-lecia Polski Ludowej, Srebrnym Krzy\u017cem Zas\u0142ugi, Z\u0142ot\u0105 Odznak\u0105 Honorow\u0105 LOP, Z\u0142otym Krzy\u017cem Zas\u0142ugi, Krzy\u017cem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski, Z\u0142ot\u0105 Odznak\u0105 \u201eZas\u0142u\u017cony dla Wojew\u00f3dztwa Wroc\u0142awskiego i Miasta Wroc\u0142awia\u201d, tytu\u0142em \u201eZas\u0142u\u017cony Nauczyciel Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej\u201d, Z\u0142ot\u0105 Odznak\u0105 Polskiego Towarzystwa Entomologicznego, dyplomem \u201eW dow\u00f3d uznania za 30-letni wk\u0142ad pracy poniesiony dla dobra Uczelni\u201d, Medalem Komisji Edukacji Narodowej, dyplomem Polskiego Towarzystwa Przyrodnik\u00f3w im. Miko\u0142aja Kopernika \u201eZa zas\u0142ugi i dzia\u0142alno\u015b\u0107 dla\u00a0dobra Towarzystwa oraz upowszechnianie wiedzy przyrodniczej\u201d, Z\u0142ot\u0105 Honorow\u0105 Odznak\u0105 Polskiego Towarzystwa Przyrodnik\u00f3w im. Miko\u0142aja Kopernika. Poza tym by\u0142 wielokrotnie wyr\u00f3\u017cniany indywidualnymi Nagrodami Rektora i Ministra Nauki, Szkolnictwa Wy\u017cszego i Techniki. Uwie\u0144czeniem prawie 40-letniej pracy zawodowej by\u0142o nadanie W\u0142adys\u0142awowi Strojnemu w grudniu 1988 r. tytu\u0142u profesora zwyczajnego. Profesor Strojny by\u0142 cz\u0142owiekiem o wszechstronnych zainteresowaniach i\u00a0szerokich horyzontach: bibliofilem, filatelist\u0105, mi\u0142o\u015bnikiem dzie\u0142 sztuki, kt\u00f3re czasami sam restaurowa\u0142. Doskona\u0142a pami\u0119\u0107, oczytanie i poczucie humoru sprawia\u0142y, \u017ce w nielicznych chwilach wolnych od pracy by\u0142 dusz\u0105 towarzystwa. Charakteryzowa\u0142a Go wr\u0119cz benedykty\u0144ska pracowito\u015b\u0107, a\u00a0Jego dewiz\u0105 \u017cyciow\u0105 by\u0142a \u0142aci\u0144ska maksyma: Nulla dies sine linea <\/em>(\u201eani dnia bez kreski\u201d \u2013 bez posuni\u0119cia cho\u0107 odrobin\u0119 naprz\u00f3d pracy tw\u00f3rczej). Niemniej, codziennie po po\u0142udniu, Profesor zaprasza\u0142 kt\u00f3rego\u015b z pracownik\u00f3w Katedry Zoologii na s\u0142ynne herbatki. Mo\u017cna wtedy by\u0142o us\u0142ysze\u0107 wiele historyjek, opowie\u015bci i anegdot. Niekt\u00f3re z nich, wyj\u0105tkowo celne i ponadczasowe, warto przywo\u0142a\u0107: profesorowie dziel\u0105 si\u0119 na: zwyczajnych, nadzwyczajnych i\u2026 nienadzwyczajnych<\/em>, a drobne podarki zjednuj\u0105 bog\u00f3w i ludzi\u2026 a zw\u0142aszcza ludzi<\/em>. Jednak najcz\u0119\u015bciej cytowanym powiedzeniem Profesora by\u0142o: ka\u017cdy m\u0119\u017cczyzna musi mie\u0107 jakie\u015b hobby, \u017ceby\u2026 nie robi\u0142 rzeczy jeszcze gorszych<\/em>. W\u00a0kwietniu 1955 r. W\u0142adys\u0142aw Strojny o\u017ceni\u0142 si\u0119 ze Stanis\u0142aw\u0105 Mari\u0105 z domu Koprowsk\u0105, urodzon\u0105 w\u00a0Tarnopolu. Ma\u0142\u017conka, z wykszta\u0142cenia lekarz weterynarii, absolwentka Uniwersytetu i Politechniki we Wroc\u0142awiu, podziela\u0142a zainteresowania naukowe Profesora. Pa\u0144stwo Strojni mieli dw\u00f3ch syn\u00f3w: Paw\u0142a Marka, absolwenta Wydzia\u0142u Mechanicznego Politechniki Wroc\u0142awskiej i Marka Krzysztofa, absolwenta Wydzia\u0142u Architektury Politechniki Wroc\u0142awskiej. \u015amier\u0107 zabra\u0142a Profesora Strojnego przedwcze\u015bnie, w wieku 69 lat, kiedy by\u0142 jeszcze w pe\u0142ni si\u0142 tw\u00f3rczych i zapa\u0142u do pracy. Zmar\u0142 14\u00a0sierpnia 1992 r. Na p\u0142ycie nagrobnej, zaprojektowanej przez syna Marka, ozdobionej pi\u0119knie rze\u017abionymi li\u015b\u0107mi d\u0119bu, widnieje napis zawieraj\u0105cy kwintesencj\u0119 \u017cycia Profesora: PRZYRODNIK ARTYSTA FOTOGRAFIK<\/em>. (\u0179r\u00f3d\u0142o: Grzegorz Gabry\u015b \u2013 Uniwersytet Zielonog\u00f3rski 2012; strona www)<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

STROJNY W\u0142adys\u0142aw [18-16-16], urodzony 17.04.1923 r. w Miko\u0142ajowicach, w pow. tarnowskim. Syn Tomasza (z zawodu kolejarza) i J\u00f3zefy z d. Soboni\u00f3w. Entomolog, przyrodnik, profesor doktor habilitowany Akademii Rolniczej we Wroc\u0142awiu, artysta fotografik. W latach 1929\u20131933 uczy\u0142 si\u0119 w Publicznej Szkole Powszechnej w Miko\u0142ajowicach, a nast\u0119pnie w siedmioklasowej Publicznej Szkole Powszechnej …<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[2],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/cmentarz.wroclaw.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/579"}],"collection":[{"href":"https:\/\/cmentarz.wroclaw.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/cmentarz.wroclaw.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cmentarz.wroclaw.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cmentarz.wroclaw.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=579"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/cmentarz.wroclaw.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/579\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":581,"href":"https:\/\/cmentarz.wroclaw.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/579\/revisions\/581"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/cmentarz.wroclaw.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=579"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/cmentarz.wroclaw.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=579"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/cmentarz.wroclaw.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=579"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}