{"id":555,"date":"2018-03-26T06:57:21","date_gmt":"2018-03-26T04:57:21","guid":{"rendered":"https:\/\/cmentarz.wroclaw.pl\/?p=555"},"modified":"2020-04-19T11:33:55","modified_gmt":"2020-04-19T09:33:55","slug":"stojanowska-wanda-1939-2017-6-3-1","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/cmentarz.wroclaw.pl\/?p=555","title":{"rendered":"STOJANOWSKA Wanda Monika (1939-2017) [6-3-1]"},"content":{"rendered":"<p><strong><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignleft size-full wp-image-556\" src=\"https:\/\/cmentarz.wroclaw.pl\/wp-content\/uploads\/2018\/03\/StojanowskaWanda_6-3-1.jpg\" alt=\"\" width=\"128\" height=\"207\" \/>STOJANOWSKA Wanda Monika<\/strong> [6-3-1], urodzona 29.11.1939 r. Bratanica Karola Stojanowskiego, c\u00f3rka Stanis\u0142awa. Doktor botaniki Uniwersytetu Wroc\u0142awskiego. Opracowa\u0142a w 1986 r. katalog zbioro\u0301w Zielnika Muzeum Przyrodniczego UWr, kt\u00f3ry jest eksponowany w nowym herbarium.<\/p>\n<p>Uniwersytecki zielnik powstawa\u0142 przez prawie 200 lat. Zal\u0105\u017ckiem kolekcji by\u0142o Herbarium Horti Botanici Wratislaviensis utworzone w 1821 roku przez prof. Ludolpha Christiana Treviranusa. Pocz\u0105tkowo zielnik mia\u0142 dokumentowa\u0107 zbiory Ogrodu Botanicznego, ale z czasem rozrasta\u0142 si\u0119 coraz bardziej. Przybywa\u0142o cennych okaz\u00f3w z darowizn, wymiany, zakup\u00f3w i specjalnych ekspedycji naukowych. Ro\u015bliny zbierali nie tylko uczeni, ale tak\u017ce mi\u0142o\u015bnicy przyrody: le\u015bnicy, aptekarze, duchowni, nauczyciele. Przesy\u0142ali swoje kolekcje na Tamk\u0119, do siedziby \u015al\u0105skiego Towarzystwa Kultury Ojczystej. R\u00f3wnolegle rozwija\u0142 si\u0119 wi\u0119c we Wroc\u0142awiu r\u00f3wnie\u017c Zielnik \u015al\u0105ski, czyli Herbarium Silesiacum. Niemcy wiedzieli, jak cenne s\u0105 uniwersyteckie zbiory \u2013 jesieni\u0105 1944 roku wywie\u017ali je z miasta i ukryli w kilku miejscach Dolnego \u015al\u0105ska: w Piotrowicach, Si\u0119dl\u0119cinie i w ko\u015bciele garnizonowym w Ole\u015bnicy. Niestety, z kolekcji zawieraj\u0105cej prawie 600 tysi\u0119cy arkuszy uratowa\u0142a si\u0119 jedynie jedna trzecia. W Ole\u015bnicy sp\u0142on\u0119\u0142o wszystko.<\/p>\n<p>Po wojnie zielnikowe zbiory Uniwersytetu odszuka\u0142 prof. Stanis\u0142aw To\u0142pa. W jednej ze szk\u00f3\u0142 na Tarnogaju znaleziono tak\u017ce podniszczone Herbarium Silesiacum, kt\u00f3re sta\u0142o si\u0119 w\u0142asno\u015bci\u0105 Uniwersytetu. Przez wiele lat Zielnik przenosi\u0142 si\u0119 z miejsca na miejsce. Najpierw by\u0142 przy ulicy Prusa, potem przy Cybulskiego, wreszcie trafi\u0142 na ul. Kanoni\u0105, do gmachu Instytutu Botaniki (obecnie Instytut Biologii Ro\u015blin). Od pocz\u0105tku lat 70. zbiorami opiekowa\u0142a si\u0119 Wanda Stojanowska. W 1976 roku Herbarium wesz\u0142o w sk\u0142ad Muzeum Przyrodniczego. Gdy na Kanoniej zacz\u0105\u0142 si\u0119 remont, pud\u0142a z ro\u015blinami wyl\u0105dowa\u0142y w jednej z sal wystawowych Muzeum. Le\u017ca\u0142y tam przez trzy lata. Grozi\u0142o im zniszczenie, wi\u0119c budowa by\u0142a konieczna. Herbarium zaprojektowali Pawe\u0142 Spycha\u0142a i Wojciech Jarz\u0105bek. Architektura budowli (pochylony sze\u015bcian z miedzian\u0105 elewacj\u0105) wzbudzi\u0142a kontrowersje i sprzeciw w\u0142adz miasta, wi\u0119c autorzy zmienili projekt. Teraz budynek jest wyprostowany i ma elewacj\u0119 z piaskowca. Stoi u zbiegu ulic Sienkiewicza, Mieszka I i \u015awi\u0119tokrzyskiej, w s\u0105siedztwie Muzeum Przyrodniczego i Ogrodu Botanicznego. Budowa rozpocz\u0119\u0142a si\u0119 jesieni\u0105 2000 roku, kosztowa\u0142a 10 mln z\u0142. Trzypi\u0119trowy gmach to ok. 1200 m kw. powierzchni u\u017cytkowej. Ro\u015bliny przechowywane s\u0105 tu w doskona\u0142ych warunkach, w sta\u0142ej temperaturze, wilgotno\u015bci i bez dost\u0119pu \u015bwiat\u0142a. Kolekcja jest oko\u0142o 400 tys. ro\u015blin naczyniowych, 27 tys. mszak\u00f3w, ponad 38 tys. grzyb\u00f3w, 22 tys. porost\u00f3w, ponad 12 tys. glon\u00f3w. Przechowywane s\u0105 one w 3,5 tys. pude\u0142. W sk\u0142ad Herbarium wchodz\u0105 mniejsze kolekcje, np. Zielnik Lauterbacha (ok. 50 tys. arkuszy), Zielnik \u015al\u0105ski (ok. 50 tys. arkuszy) czy najstarszy w zbiorze Zielnik Sylwiusza Boccone z 1674 roku. Jest te\u017c jeden niezwyk\u0142y zielnik z ro\u015blinami Workuty \u2013 podarowa\u0142 go Herbarium pan Piotr Ada\u015b, kt\u00f3ry ro\u015bliny zbiera\u0142 w tajemnicy, na zes\u0142aniu. Sw\u00f3j zielnik nazwa\u0142 &#8222;Bukietem dla Ojczyzny&#8221;.<\/p>\n<p>Wanda Stojanowska zmar\u0142a 21.05.2017 r. (\u0179r\u00f3d\u0142o: praca doktorska Joanny Patalas;)<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>STOJANOWSKA Wanda Monika [6-3-1], urodzona 29.11.1939 r. Bratanica Karola Stojanowskiego, c\u00f3rka Stanis\u0142awa. Doktor botaniki Uniwersytetu Wroc\u0142awskiego. Opracowa\u0142a w 1986 r. katalog zbioro\u0301w Zielnika Muzeum Przyrodniczego UWr, kt\u00f3ry jest eksponowany w nowym herbarium. Uniwersytecki zielnik powstawa\u0142 przez prawie 200 lat. Zal\u0105\u017ckiem kolekcji by\u0142o Herbarium Horti Botanici Wratislaviensis utworzone w 1821 roku &hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[2],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/cmentarz.wroclaw.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/555"}],"collection":[{"href":"https:\/\/cmentarz.wroclaw.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/cmentarz.wroclaw.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cmentarz.wroclaw.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cmentarz.wroclaw.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=555"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/cmentarz.wroclaw.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/555\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4191,"href":"https:\/\/cmentarz.wroclaw.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/555\/revisions\/4191"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/cmentarz.wroclaw.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=555"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/cmentarz.wroclaw.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=555"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/cmentarz.wroclaw.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=555"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}