{"id":3805,"date":"2019-02-20T07:41:43","date_gmt":"2019-02-20T06:41:43","guid":{"rendered":"https:\/\/cmentarz.wroclaw.pl\/?p=3805"},"modified":"2019-02-20T07:41:43","modified_gmt":"2019-02-20T06:41:43","slug":"wasowicz-stanislaw-pro-memoria-1901-1941-12-16-4","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/cmentarz.wroclaw.pl\/?p=3805","title":{"rendered":"W\u0104SOWICZ Stanis\u0142aw, PRO MEMORIA (1901-1941) [12-16-4]"},"content":{"rendered":"<p><strong>W\u0104SOWICZ Stanis\u0142aw, <\/strong><em>PRO MEMORIA<\/em> [12-16-4], urodzony 17.02.1901 r. w rodzinie Micha\u0142a ( 1859\u20131915), oficja\u0142a s\u0105dowego i Anieli z D\u0105browskich (1877\u20131948). Mia\u0142 trzech braci: J\u00f3zefa (1900\u20131964; geografa i kartografa, \u017co\u0142nierza wojny 1920 r. i Armii Krajowej); Tadeusza (1906\u20131952; pseudonim Baca, pedagoga, podporucznika rezerwy, cz\u0142onka Organizacji Or\u0142a Bia\u0142ego i Szarych Szereg\u00f3w, wi\u0119\u017ania O\u015bwi\u0119cimia, harcmistrza); Micha\u0142a (1902\u20131970; podpu\u0142kownika Wojska Polskiego, w 1 Dywizji Pancernej i 1 Korpusie w Szkocji, zmar\u0142ego w Londynie) i siostr\u0119 Zofi\u0119 (1908\u20131980; magistra filologii polskiej, nauczycielk\u0119). W latach 1908\u20131912 Stanis\u0142aw ucz\u0119szcza\u0142 do szko\u0142y ludowej w Limanowej i Nowym S\u0105czu, a od 1912 r. \u2013 do I Pa\u0144stwowego Gimnazjum im. Jana D\u0142ugosza w Nowym S\u0105czu (tam w 1920 r. zda\u0142 matur\u0119). Do harcerstwa wst\u0105pi\u0142 ok. 1912 r. Od 1919 r. prowadzi\u0142 w Nowym S\u0105czu dru\u017cyn\u0119 im. Stefana Czarnieckiego (78 skaut\u00f3w w 8 zast\u0119pach). W grudniu 1920 r. otrzyma\u0142 stopie\u0144 przodownika i zosta\u0142 uhonorowany odznak\u0105 &#8222;Stan\u0119li w potrzebie&#8221;. W latach 1920\u20131925 odby\u0142 studia prawnicze na Uniwersytecie Jagiello\u0144skim i uzyska\u0142 tytu\u0142 magistra prawa. W tym samym czasie uko\u0144czy\u0142 r\u00f3wnie\u017c roczny kurs handlowy w Akademii Handlowej w Krakowie (1921) i dwuletni\u0105 Polsk\u0105 Szko\u0142\u0119 Nauk Politycznych przy Wydziale Prawa UJ (1923). Podczas studi\u00f3w (do 1925 r.) pracowa\u0142 w Agencji Wschodniej. Od 1926 r. by\u0142 aplikantem s\u0105dowym, a nast\u0119pnie asesorem w Nowym S\u0105czu. 12.06.1928 r. zawar\u0142 zwi\u0105zek ma\u0142\u017ce\u0144ski z Janin\u0105 Mari\u0105 Szczerbowsk\u0105 (1903\u20131983), kt\u00f3ra po wojnie pracowa\u0142a w administracji teatr\u00f3w w Poznaniu. Mieli c\u00f3rk\u0119 Krystyn\u0119 Mari\u0119 (ur. w 1929 r., architektk\u0119, po m\u0119\u017cu Korsk\u0105, zamieszka\u0142\u0105 w Krakowie) i syna Zygmunta Grzegorza (1931\u20132014, doktora in\u017cyniera elektronika, zamieszka\u0142ego we Wroc\u0142awiu). Stanis\u0142aw W\u0105sowicz w 1930 r. zda\u0142 egzamin s\u0119dziowski, po czym piastowa\u0142 urz\u0105d s\u0119dziego S\u0105du Powiatowego w Ci\u0119\u017ckowicach, Grybowie, Muszynie i Nowym S\u0105czu, a od roku 1934 r. \u2013 S\u0105du Okr\u0119gowego w Nowym S\u0105czu. Od 1930 r. nale\u017ca\u0142 do Zrzeszenia S\u0119dzi\u00f3w i Prokurator\u00f3w. W roku 1931 r., ju\u017c jako podharcmistrz, kierowa\u0142 dru\u017cyn\u0105 harcerzy z Nowego i Starego S\u0105cza na zlocie w Pradze Czeskiej. Prowadzona przez Niego reprezentacja otrzyma\u0142a pochwa\u0142\u0119 komendy chor\u0105gwi. Od 11.02.1932 r. by\u0142 komendantem hufca w Nowym S\u0105czu. W lutym 1933 r. zosta\u0142 mianowany dzia\u0142aczem harcerskim, a 15.03.1936 r. \u2013 harcmistrzem. W 1934 r. zosta\u0142 cz\u0142onkiem Powiatowego Komitetu Wychowania Fizycznego i Przysposobienia Wojskowego w Nowym S\u0105czu. W 1938 r. odznaczono Go Z\u0142otym Krzy\u017cem Zas\u0142ugi. Po wybuchu wojny Jego rodzin\u0119 ewakuowano, ale ju\u017c w pa\u017adzierniku 1939 r. wr\u00f3ci\u0142 do Nowego S\u0105cza i wst\u0105pi\u0142 do Zwi\u0105zku Walki Zbrojnej (by\u0142 jednym z czo\u0142owych organizator\u00f3w ZWZ na terenie Nowos\u0105decczyzny i kierownikiem sekcji s\u0105dowej sztabu Inspektoratu Nowos\u0105deckiego ZWZ). Po\u015bredniczy\u0142 w kontaktach z krakowskim \u015brodowiskiem harcerskim, kierowa\u0142 r\u00f3wnie\u017c harcerzami z powsta\u0142ej we wrze\u015bniu 1939 r. (a rozbitej w pocz\u0105tkach 1940 r.) nowos\u0105deckiej kom\u00f3rki Organizacji Or\u0142a Bia\u0142ego &#8222;Resurrectio&#8221;, kt\u00f3ra na terenie Nowos\u0105decczyzny i Podhala zajmowa\u0142a si\u0119 wydawaniem i kolporta\u017cem ulotek, przerzutami granicznymi przez S\u0142owacj\u0119 na W\u0119gry i szkoleniem wojskowym. 15.11.1939 r., na odprawie w mieszkaniu brata Tadeusza, podczas kt\u00f3rej zosta\u0142y powo\u0142ane tajne struktury krakowskiego harcerstwa, Stanis\u0142awowi W\u0105sowiczowi powierzono wsp\u00f3\u0142kierownictwo rejonu Nowy S\u0105cz. Obj\u0105\u0142 funkcj\u0119 komendanta hufca Szarych Szereg\u00f3w w Nowym S\u0105czu, by\u0142 cz\u0142onkiem komendy chor\u0105gwi Szarych Szereg\u00f3w (&#8222;Ul Smok&#8221;), utrzymywa\u0142 \u015bcis\u0142y kontakt z w\u0142adzami konspiracyjnymi. Stanis\u0142aw prowadzi\u0142 sklepik na terenie s\u0105du, w zwi\u0105zku z czym Jego cz\u0119ste wyjazdy do Krakowa by\u0142y usprawiedliwione konieczno\u015bci\u0105 zaopatrzenia i nie budzi\u0142y podejrze\u0144. S. W\u0105sowicz kierowa\u0142 akcj\u0105 kurier\u00f3w na linii Nowy S\u0105cz \u2013 W\u0119gry oraz akcj\u0105 wystawiania fa\u0142szywych dokument\u00f3w. Redagowa\u0142 konspiracyjny &#8222;Biuletyn Informacyjny&#8221; (informacje w nim zamieszczane pochodzi\u0142y prawdopodobnie z nielegalnego nas\u0142uchu) i organizowa\u0142 jego kolporta\u017c. By\u0142 tak\u017ce na terenie Nowos\u0105decczyzny organizatorem PCK i koordynatorem akcji ratowania \u017byd\u00f3w. Zosta\u0142 aresztowany przez gestapo nowos\u0105deckie 28.03.1941 r. skutkiem za\u0142amania si\u0119 dw\u00f3ch aresztowanych ukrywaj\u0105cych si\u0119 \u017cydowskich farmaceutek i cz\u0142onka ZWZ, kt\u00f3ry po torturach, skonfrontowany z S. W\u0105sowiczem wyjawi\u0142 Jego rol\u0119 w konspiracji. Stanis\u0142aw W\u0105sowicz, wielokrotnie przes\u0142uchiwany i nieludzko torturowany, niczego nie ujawni\u0142. Podobno po\u0142kn\u0105\u0142 jaki\u015b adres czy numer telefonu, za co zosta\u0142 dodatkowo skatowany. Gryps przes\u0142any z wi\u0119zienia ko\u0144czy\u0142 si\u0119 s\u0142owami: <em>G\u0142owa do g\u00f3ry. Mo\u017cecie spa\u0107 spokojnie. Pracujcie dalej za siebie i za nas! Czuwaj! Wasz S. <\/em>Od 2.04.1941 r. by\u0142 wi\u0119ziony w Tarnowie, a 5 kwietnia zosta\u0142 przewieziony do obozu koncentracyjnego w Auschwitz. W czasie pobytu w obozie znosi\u0142 z godno\u015bci\u0105 trudy i cierpienia, a tak\u017ce pomaga\u0142 wsp\u00f3\u0142wi\u0119\u017aniom, ratuj\u0105c wielu przed niechybn\u0105 \u015bmierci\u0105. Ostatni Jego list do rodziny nosi dat\u0119 9.11.1941 r. W dniu \u015awi\u0119ta Niepodleg\u0142o\u015bci \u2013 11.11.1941 r. \u2013 zosta\u0142 wraz z kilkudziesi\u0119cioma innymi osobami rozstrzelany pod \u015bcian\u0105 \u015bmierci bloku 11 w obozie o\u015bwi\u0119cimskim. (\u0179r\u00f3d\u0142o: Janusz Wojtycza \u2013 krakowskie wydanie \u201eGazety Wyborczej\u201d, 15.11.2006 r.)<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>W\u0104SOWICZ Stanis\u0142aw, PRO MEMORIA [12-16-4], urodzony 17.02.1901 r. w rodzinie Micha\u0142a ( 1859\u20131915), oficja\u0142a s\u0105dowego i Anieli z D\u0105browskich (1877\u20131948). Mia\u0142 trzech braci: J\u00f3zefa (1900\u20131964; geografa i kartografa, \u017co\u0142nierza wojny 1920 r. i Armii Krajowej); Tadeusza (1906\u20131952; pseudonim Baca, pedagoga, podporucznika rezerwy, cz\u0142onka Organizacji Or\u0142a Bia\u0142ego i Szarych Szereg\u00f3w, wi\u0119\u017ania &hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[2],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/cmentarz.wroclaw.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3805"}],"collection":[{"href":"https:\/\/cmentarz.wroclaw.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/cmentarz.wroclaw.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cmentarz.wroclaw.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cmentarz.wroclaw.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=3805"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/cmentarz.wroclaw.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3805\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3806,"href":"https:\/\/cmentarz.wroclaw.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3805\/revisions\/3806"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/cmentarz.wroclaw.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=3805"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/cmentarz.wroclaw.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=3805"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/cmentarz.wroclaw.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=3805"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}